Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye ekonomisinin uzun süredir mücadele ettiği yüksek enflasyon sorununa ilişkin değerlendirmelerde bulunarak dezenflasyon sürecinin arzu edilen noktada olmadığını dile getiriyor ve Bloomberg HT Genel Yayın Yönetmeni Açıl Sezen’in sorularını yanıtlıyor. Şimşek, Bloomberg HT ile Habertürk ortak yayınında ekonomi gündemine dair önemli mesajlar verirken enflasyondaki düşüş eğiliminin başarılı bir seyir izlediğini ancak bu hızın beklentilerin altında kaldığını belirtiyor. Dezenflasyon sürecinin başlangıcından bu yana önemli mesafe kat edildiğini vurgulayan Şimşek, yine de hedeflenen seviyelere ulaşmak için zamana ihtiyaç duyulduğunu ifade ediyor.
Şimşek, enflasyondaki düşüşün yavaşlamasında birçok iç ve dış faktörün etkili olduğunu söylerken savaş ortamının küresel emtia fiyatları üzerinde yarattığı baskıya dikkat çekiyor ve bu durumun enflasyonu olumsuz yönde etkilediğini dile getiriyor. Türkiye’de enflasyonun yüksek seyretmesi nedeniyle dış şokların etkisinin görece daha fazla hissedildiğini belirten Şimşek, savaşın yalnızca petrol ve doğalgaz fiyatları üzerinden değil, tüm emtia kalemlerindeki artış yoluyla ekonomiyi zorladığını anlatıyor. Savaş koşullarının yaşanmaması halinde enflasyonun bugünkü seviyesinden en az 7 puan daha düşük gerçekleşeceğini kaydeden Bakan, bu koşulların tahminleri de doğrudan etkilediğini belirtiyor. Şimşek, tahminlerin o günün koşullarını yansıttığını, IMF’nin yılda dört kez tahmin güncellemesi yapmasına karşın Türkiye’nin yılda yalnızca bir kez bu revizyonu gerçekleştirdiğini söylüyor.
Orta Vadeli Program’ın işleyişine de değinen Şimşek, programın iki temel fonksiyonu bulunduğunu aktarırken bunlardan ilkinin politika taahhüdü olduğunu ve bütçe boyutuyla bağlayıcılık taşıdığını belirtiyor. İkinci işlevin ise özel sektör açısından yol haritası oluşturması olduğunu ifade eden Bakan, büyük resme bakıldığında üç yıllık politika çerçevesinin korunduğunu dile getiriyor ve temel hedeflerinin dezenflasyon olduğunu yineliyor. Bütçe açığının milli gelire oranında hedeflerinden daha iyi bir performans sergilendiğini açıklayan Bakan, 2026 yılında eşel mobil uygulaması nedeniyle ciddi bir gelirden feragat edilmesine rağmen yüzde 3,5 olan hedefin karşısında yüzde 3,1 oranında bir performans öngörüldüğünü söylüyor. Dış şoklara rağmen büyümenin yüzde 3,3 seviyesinde gerçekleşeceğini belirten Şimşek, bu sapmanın yaşanan şokun büyüklüğüne kıyasla ciddi boyutta olmadığını vurguluyor.
Cari açıkta iyileşme yaşandığını ve mali disiplinin tesis edilmesi yönünde kararlı adımlar atıldığını kaydeden Şimşek, Orta Vadeli Program sayesinde birçok hedefin başarıldığını ifade ederken kur korumalı mevduat uygulamasından bu doğrultuda çıkıldığını hatırlatıyor ve rezervlerin artık bir sorun olmaktan çıktığını dile getiriyor. Büyümenin ılımlı seyrettiğini ancak dünya ortalamasına kıyasla makul düzeyde olduğunu belirten Şimşek, enflasyonda modelin öngördüğünden daha fazla atalet bulunduğunu söylüyor. Geçmişe endeksleme davranışının güçlü olduğunu vurgulayan Bakan, kirada, eğitimde ve ücretlerde endekslemelerin oldukça belirgin olduğunu aktarıyor. Kur tarafında yüzde 30 ila 40 arasında bir geçişkenlik yaşandığını ifade eden Şimşek, uygulanan politika çerçevesinde ve yönünde herhangi bir değişiklik bulunmadığını, hedeflerin büyük ölçüde tuttuğunu kaydediyor.
Dezenflasyon kavramının fiyatların düşmesi anlamına gelmediğini, fiyat artış hızının yavaşlamasını ifade ettiğini hatırlatan Şimşek, bu alanda büyük ölçüde başarı sağlandığını belirtirken dezenflasyon sürecinin 2024 yılının ikinci çeyreğinden itibaren başladığını söylüyor ve para politikasının temel mal enflasyonu üzerinde daha etkili olduğunu dile getiriyor. Para ve maliye politikasının etkili olduğu alanlarda dezenflasyonun da güçlü biçimde hissedildiğini ifade eden Şimşek, TÜİK’in uluslararası standartlara uygun veri ürettiğini savunuyor. Rakamlara bakıldığında enflasyonda ciddi bir yavaşlama görüldüğünü belirten Bakan, hedeflerde iddialı olduklarını kabul ederek özellikle hizmetlerde ataletin bulunduğunu, ancak bu alanda da tepki verme sürecinin başladığını söylüyor. Savaş koşulları yaşanmasaydı yıl sonunda enflasyonun yüzde 20-22 bandında tamamlanacağını öngördüklerini aktaran Şimşek, başlangıçta planlanan zaman çizelgesinin bir miktar uzayabileceğini sözlerine ekliyor. Hayat pahalılığının en büyük öncelikleri olduğunu vurgulayan Bakan, seçim sürecine ilişkin değerlendirmelerde bulunuyor.
