Kanser, dünya genelinde olduğu gibi Türkiye’de de ölüm nedenleri arasında kalp ve damar hastalıklarının ardından ikinci sırada yer alırken, hastalığın toplum üzerindeki yükünü azaltmada en etkili yöntemlerin başında ise erken teşhis geliyor ve bu doğrultuda yürütülen ulusal tarama programları, hastalığın henüz belirti vermediği dönemde tespit edilmesine imkan tanıyarak tedavi başarısını önemli ölçüde artırıyor. Sağlık Bakanlığı’nın paylaştığı güncel veriler, bugüne kadar yürütülen çalışmaların ulaştığı boyutu gözler önüne sererken, tarama hizmetlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik çabaların da her geçen yıl genişlediğini ortaya koyuyor.
Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre, Türkiye genelinde bugüne kadar 16,1 milyon kişiye kanser taraması yapıldı ve test sonuçları riskli bulunan kişiler, ileri tetkikler için üst basamak sağlık kuruluşlarına yönlendirildi. Bu süreç sonucunda 36 bin kişiye kanser tanısı konuldu ve erken teşhis sayesinde bu kişilerin tedavi süreçlerine vakit kaybetmeden başlanabildiği belirtiliyor. Erken tanı konulan hastaların tedaviye daha hızlı yanıt verdiği ve yaşam kalitesinin korunmasında bu sürecin kritik bir rol oynadığı ifade ediliyor.
Tarama hizmetlerinin yalnızca sabit merkezlerle sınırlı kalmadığı, mobil araçlarla da geniş kitlelere ulaştırıldığı aktarılıyor ve mobil kanser tarama araçlarıyla 515 binden fazla tarama hizmeti sunuldu. Bu araçlar, özellikle sağlık kuruluşuna erişimde güçlük çeken bölgelerde yaşayan vatandaşlar için önemli bir alternatif oluşturuyor; hizmetin ayağa gitmesi, taramaya katılım oranlarını yükseltmeyi amaçlıyor. Kırsal bölgelerde ve ulaşımın kısıtlı olduğu yerleşim yerlerinde mobil araçların büyük bir boşluğu doldurduğu vurgulanıyor.
Kanser tarama ve farkındalık hizmetlerinin yürütüldüğü Kanser Erken Teşhis, Tarama ve Eğitim Merkezleri (KETEM), erken tanı ve tarama programlarının merkezinde yer alıyor ve Türkiye’de Sağlıklı Hayat Merkezleri bünyesinde faaliyet gösteren 428 KETEM birimi ile 58 mobil KETEM tarama aracı olmak üzere toplam 486 KETEM bulunuyor. Bu merkezlerde yalnızca tarama yapılmıyor; kanserden korunmaya yönelik eğitimler de verilerek toplumda farkındalığın artırılması hedefleniyor ve vatandaşların bilinçlendirilmesi sürecin ayrılmaz bir parçası olarak görülüyor.
Ülke genelinde meme kanseri, kolorektal kanser (kalın bağırsak kanseri) ve serviks kanseri (rahim ağzı kanseri) için ücretsiz tarama programları yürütülüyor ve Sağlık Bakanlığı; KETEM, Sağlıklı Hayat Merkezleri, Toplum Sağlığı Merkezleri ile Aile Sağlığı Merkezleri aracılığıyla bu taramaları vatandaşlara ücretsiz sunuyor. Mobil KETEM tarama araçları da taramalara erişimde ek bir kanal olarak hizmet verirken, sık görülen, erken teşhisle tedavi edilebilen ve önlenebilen kanser türleri için belirli yaş ve cinsiyet gruplarına yönelik testler uygulanıyor. Bu testlerin düzenli aralıklarla tekrarlanması, hastalığın seyrini değiştiren en önemli etkenler arasında gösteriliyor.
Halk Sağlığı Haftası’nın yedinci gün teması “Kanserde Erken Teşhis Hayat Kurtarır” olarak belirlendi ve Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, konuyla ilgili sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, beslenme düzenine dikkat edilmesi, tütünden uzak durulması ve fiziksel aktivitenin günlük hayatın bir parçası haline getirilmesi gerektiğini belirterek, ücretsiz taramaların da ihmal edilmemesi çağrısında bulundu ve herkesi kendisi ile yakınları adına KETEM’lere davet etti. Bakan Memişoğlu’nun çağrısı, taramaların yalnızca bireysel değil toplumsal bir sorumluluk olduğu vurgusunu taşıyor ve erken teşhisin hayat kurtaran etkisine dikkat çekiyor.
