Küresel ticaretin dijitalleşme hızı her geçen yıl artarken, ülkelerin ekonomik büyüme stratejileri içinde elektronik ihracatın ağırlığı da belirgin biçimde yükseliyor ve sınır ötesi e-ticaret hacimleri geleneksel mal hareketliliğinin yanında alternatif bir kanal olmaktan çıkıp doğrudan rekabet alanına dönüşmüş durumda. Türkiye de bu dönüşümü yakından izleyen ve kurumsal altyapısını buna göre kuran ülkeler arasında yer alıyor; Ticaret Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar, ihracatçı birlikleri ve dijital ticaret platformlarını aynı masada buluşturarak ortak bir yol haritası oluşturmayı amaçlıyor.
Bu stratejinin en somut yansımalarından biri, İstanbul’da düzenlenen Küresel E-İhracat Zirvesi oldu; Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Türkiye İhracatçılar Meclisi ve Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği işbirliğiyle hayata geçirilen zirvenin açılışında sektör temsilcileriyle bir araya geldi. Etkinliğe Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Dr. Fatih Birol, TİM Başkanı Mustafa Gültepe, ETİD Başkanı Hakan Çevikoğlu ile iş dünyasının önde gelen isimleri katıldı ve zirve, e-ihracatın mevcut durumunu değerlendirmek ve önümüzdeki döneme ilişkin hedefleri netleştirmek açısından geniş katılımlı bir zemin sundu.
Bakan Bolat, konuşmasında Türkiye ekonomisinin genel görünümüne dair veriler paylaşarak e-ihracat hedefini bu tablonun içine yerleştirdi; işsizlik oranının son 39 aydır tek haneli seviyelerde seyrettiğini ve temmuz ayı itibarıyla yüzde 8,1 olduğunu belirten Bolat, büyüme tarafında da kesintisiz bir performansın altını çizdi. Son 24 çeyrektir, yani altı yıldır pozitif büyüme kaydedildiğini ifade eden Bolat, 2026 yılının ilk yarısının yüzde 2,5’lik büyümeyle kapatıldığını ve 1,7 trilyon dolarlık bir ekonomik büyüklüğe ulaşıldığını aktardı. Enflasyon cephesinde hazirandan bu yana süren gerilemeye de değinen Bolat, manşet enflasyonun temel mallarda yüzde 16 civarında, TÜFE’de ise yüzde 31,55 düzeyinde olduğunu kaydetti.
Mal ihracatındaki tablo, e-ihracat hedefinin neden bu kadar önemsendiğini de ortaya koyuyor; Bolat, nisan, haziran, temmuz ve ağustos aylarında aylık rekorların kırıldığını, ağustosta 23,5 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirildiğini ve yüzde 8,1’lik artışla ilk sekiz aylık mal ihracatının 185 milyar dolara ulaştığını söyledi. Yıllıklandırılmış mal ihracatının ise ağustos itibarıyla 280,3 milyar dolarla tarihi zirveye çıktığını dile getirdi; bu rakamlar, geleneksel ihracat kanallarının güçlü seyrini gösterirken, dijital kanalların toplam ticaret içindeki payının da hızla arttığını ortaya koyuyor.
Bakan Bolat’ın verdiği bilgilere göre elektronik ticaretin toplam ticaret içindeki payı yüzde 20 seviyesine kadar yükselmiş durumda ve bu oran, dijital platformların artık marjinal bir tamamlayıcı olmadığını, ana akım ticaretin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini gösteriyor. Bolat, dijital, teknolojik ve yeşil dönüşümün eş zamanlı olarak dev adımlarla ilerlediğini vurgulayarak bu değişimin üretim ve ticaret çarklarını kökten dönüştürdüğünü ifade etti; tüketiciye ulaşmada dijital alanın en önemli kanal haline geldiğini belirten Bolat, firmaların küresel rekabette ayakta kalabilmesi için yeni teknolojilere uyum sağlamasının kritik olduğunu söyledi.
Kovid-19 salgınının bilişim ve e-ticaret alanında yarattığı kırılma, bu dönüşümün en güçlü tetikleyicilerinden biri olarak öne çıkıyor; 2020 yılı başında patlak veren pandemi süreci, dijital kanallara hem dünya ortalamasında hem de Türkiye özelinde hızlı bir ilerleme fırsatı tanıdı. Salgın sonrasında bu alışkanlıkların kalıcı hale gelmesi, e-ihracatı ülkelerin dış ticaret stratejilerinde üst sıralara taşıdı; zirvede, Türkiye’nin bu yıl bitmeden dijital kanallar üzerinden 6 milyar dolarlık bir ihracat hacmine ulaşmayı amaçladığı paylaşıldı ve bu hedef, dönüşümün nicel bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Hedefe ulaşılması halinde dijital kanalların toplam ihracat içindeki ağırlığının daha da artması bekleniyor; ancak bu noktada teknolojiye uyum hızı ve firmaların dijital altyapı kapasitesi belirleyici olacak.
